grift

Nieuwsarchief ANV 2020

Nieuw weidevogelplan voor het Binnenveld

Omdat door serverproblemen het plan nog niet kan worden gedownload, staan hieronder een aantal delen uit het plan:

  • de samenvatting
  • voorgestelde beheermaatregelen
  • te leveren inspanningen van betrokken partijen.
Samenvatting Uitvoeringsplan Weidevogelbeheer Binnenveld

Een mooi en gezond Binnenveld
is wat wordt nagestreefd, met landbouw, natuur en agrarisch natuurbeheer, óók voor weidevogels. Die weidevogels voelen zich aangetrokken tot het Binnenveld. De kwart miljoen inwoners van de WERV-gemeenten komen er mede daarom ook graag. En er is meer potentie. Mooi toekomstbeeld.
Om die potentie te realiseren moet het Binnenveld meer open worden in het midden, met langs de Grift natte en vochtige graslanden op 300 ha, daaromheen agrarische percelen op 450 ha met allerlei maatregelen voor nesten en kuikens en, naar de flanken toe geleidelijk aan meer opgaande begroeiing. Weidevogels vereisen een gezonde omgeving, ook gezond voor mensen, waarin tevens uitstoot van broeikasgassen en stikstof wordt beperkt.
Boeren zetten zich graag in voor weidevogels. Er zijn nu voor weidevogels negatieve ontwikkelingen: minder maisland, verplicht vanggewas, predatie (door o.a. vos), meer recreatie en mogelijke aanleg van zonneparken (en windmolens).
Ons advies is dat meer boeren meedoen in agrarisch natuurbeheer. Ze moeten dat wel kunnen inpassen in houdbare en innovatieve landbouw. Voldoende landbouwgrond moet zijn gewaarborgd. Ruwvoer is een knelpunt, want dat is nodig in de bedrijfsvoering. Grasland en maisland moeten voldoende rijke droge stof leveren voor het vee. Als er in plaats daarvan kruiden- en insectenrijk grasland en kruidenrijke randen komen, moet dat dus wel passen. Dat geldt ook voor later maaien, mozaïekbeheer, investeren in legselbeheer en kuikenbiotoop. Weidegang helpt, vooral in de buurt van weidevogelpercelen grenzend aan maisland. Per deelgebied moeten betreffende boeren dan soortgelijke maatregelen willen nemen in onderlinge afstemming. Boeren gaven aan hierover te willen nadenken.
Dat vereist compensatie voor productieverlies en stimulering voor weidevogelbeheer.
Compensatie kan in de vorm van agrarisch natuurbeheerpakketten, voor bijvoorbeeld kievitranden, die worden verstrekt door de twee collectieven met goedkeuring van provincie. Stimulering kan misschien uit een nieuw in te stellen Fonds. Voor de samenleving zijn kosten van agrarisch natuurbeheer relatief laag, op een soortgelijk of lager niveau dan kosten voor natuurbeheer, zeker als kosten van natuurontwikkeling mee gerekend worden.
Weidevogelbeheer moet deel zijn van integraal beleid voor het Binnenveld, met oog voor zowel landbouw, natuur als recreatie. De belangrijkste drager zal daarbij toch vooral de landbouwsector zijn. En gemeenten zijn bepalend voor de inrichting van het Binnenveld. Versnippering van besluitvorming is groot; de ANV is eigenlijk de enige organisatie met het gehele Binnenveld als werkterrein en kan als zodanig adviseren. Een aanzet voor integrale aanpak door de WERV-gemeenten is begin dit jaar gestart.

Voorgestelde beheermaatregelen

750 ha weidevogelgebied in het midden van het Binnenveld, bestaande uit:
  • 300 hectare nat en open natuurterrein van de TBO’s via natuurbeheer gelden (ingevuld).
  • 450 hectare open boerenland van boeren waarin ruimte is voor weidevogel vriendelijk beheer.
Op die 450 ha kan weidevogelbeheer op de volgende manieren gerealiseerd worden:
  • circa 24 à 40 hectare kruidenrijk & botanisch grasland en uitgesteld maaien (is al grotendeels ingevuld vanuit ANLB met boeren bij Achterberg 24 ha + aanvullend waar animo is bij boeren en passend voor de vogels;
  • aangevuld met circa 20 ha aan beheer van kruidenrijke randen en kleine plas-dras gebiedjes om het open boerenland fijnmazig te dooraderen (is aanvullend; kan gefinancierd vanuit ANLB en/of landschapsfonds);
  • aangevuld met circa 20 ha aan beheer van uitgesteld bewerken en onderwerken groenbemester op maispercelen (is aanvullend en deels al ingevuld; gefinancierd vanuit ANLB);
  • aangevuld met legselbeheer zoals dat nu door ANV/Weidevogelvrijwilligers wordt uitgevoerd (ingevuld en doorzetten; gefinancierd door gemeenten).
Te leveren inspanningen door betrokken partijen
  • De ANV/vrijwilligers van weidevogelwerkgroepen zorgen voor een goede advisering, monitoring van de legsels, de broedresultaten, de overleving van de kuikens en de monitoring van het beheer. Ze heeft een rol in het verbinden de partijen die verantwoordelijk zijn. Het jaarlijks verzamelen en delen van monitoringcijfers en zo ook kunnen ingrijpen als er dingen misgaan of juist delen van succesvolle ontwikkelen en kijken wat de sleutelfactoren zijn is van belang.
  • Het Collectief zorgt voor een goede verdeling van de subsidies, benader actief de 25 a 30 boeren en grondeigenaren voor het inpassen van kruidenrijke randen, uitgesteld maaien, last-minute beheer. Zij houdt ook toezicht op de uitvoering. Het collectief neemt ook het voortouw in de voorgestelde inrichtingsmaatregelen (kappen, afzetten van bomen, realiseren van plas-dras) in afstemming met de verschillende eigenaren.
  • De overheid (gemeente, provincie) zorgt voor een goede gebiedsindeling en planologische bescherming van het Binnenveld. Claims op het gebied worden zo geminimaliseerd waardoor de directe en indirecte gronddruk op het gebied beperkt blijft en boeren de ruimte houden. Overheden zorgen ook voor openheid in het centrale deel van het Binnenveld. Overheden zetten zich ook in voor een goede beloning voor maatschappelijke taken (natuurbeheer) voor de boeren via het ANLB en door stimulering met aanvullende landschapsfondsen. Een van de WERV-gemeenten zou dit kunnen coördineren, bijvoorbeeld die met de meeste grond in het Binnenveld (Ede).
  • De boeren (25 individuele boeren, LTO en ANV maar ook WUR als grondbezitter) zetten zich in voor de weidevogels en andere boerenlandvogels. Ze geven naast het letten op de legsels ook ruimte voor de kuikenland en plasdras in de randen van de percelen of waar mogelijk perceelsgewijs op geschikte locaties. Ze kunnen hiervoor gebruik maken van financiële faciliteiten zoals ANLB-subsidies of landschapsfondsen.
  • De TBO's  zorgen voor openheid en plasdras situaties en houden in hun terreinenbeheer rekening met de weidevogels. Opgaande beplanting en riet wordt periodiek kort gehouden.
  • De ANV het Binnenveld zou centraal aanspreekpunt kunnen zijn voor opvolging van dit advies en regie kunnen nemen in het maken van afspraken (opstellen concept Boerenlandvogel Pact Binnenveld), het jaarlijks monitoren en het houden van partijen aan de afspraken of overleggen over gewenste bijsturing van afspraken gaande de tijd als ontwikkelingen daartoe aanleiding geven.

ANV actief bij visie voor buitengebied Wageningen

In oktober 2019 heeft Gemeente Wageningen een proces gestart voor het opstellen van een visie op het buitengebied van deze gemeente. Hierbij is gekozen voor een actieve inbreng van burgers en organisaties. Op verschillende momenten en manieren was het mogelijk om een bijdrage te leveren aan deze visie. De visie is een toekomstbeeld op het buitengebied van Wageningen en wordt onderdeel van de omgevingsvisie van de gehele gemeente. Volgens de website toekomstwageningen.nl wordt de conceptvisie in mei aan de gemeenteraad van Wageningen aangeboden. Ook onze vereniging heeft deelgenomen aan dit participatieve proces. We hebben de startbijeenkomst bijgewoond en via het internet forum gereageerd op de hoofdlijnennotitie en de concept visie. Hieronder staan een aantal reacties vanuit de ANV zelf en een aantal losse reacties vanuit bestuursleden, adviseurs of de veld coördinator.
Een overzicht van de reacties op de verschillende onderdelen kunt u hieronder lezen.

Zonnevelden in het buitengebied

Een belangrijk onderwerp in deze visie is wanneer en hoe er in de toekomst duurzame energieopwekking plaatsvindt in het buitengebied. Over de aanleg van zonnevelden in het buitengebied hebben wij het volgende ingebracht:

‘Zonnepanelen zijn een goede zaak, vooral op daken, industrieterreinen, geluidswallen en wegbermen maar niet op grond voor landbouw of natuur. Naast natuur moet de landbouw, duurzaam en innovatief, blijvend plaatsvinden in het Binnenveld. De landbouw zorgt voor voedsel, inkomens in de sector, onderzoek en educatie voor nabijgelegen WUR en scholen, CO2-opslag, agrarisch natuur-, landschapsbeheer, het beheer van boerenlandvogels en weidevogels in bijzonder en daarmee voor de bevordering van de biodiversiteit. Er mag geen grond uit de landbouw worden vervreemd, ook niet tijdelijk. Het toestaan van zonnepanelen in het buitengebied werkt bijzonder marktverstorend. Wanneer nu zonnepanelen worden toegestaan, zullen eigenaren van gronden hun grond vrij willen houden voor de mogelijkheid voor zonnepanelen. Toegang tot nieuwe grond voor blijvende boeren wordt zo onmogelijk gemaakt.’

In de tweede digitale raadplegingsronde werd gevraagd waarop gelet moet worden bij de uitwerking van zonnevelden. In de voorgelegde notitie werd aangegeven, dat zonnevelden beter zouden zijn voor de biodiversiteit en economie dan landouw. Gemeente Wageningen vindt de afweging landbouw-zonneparken vooral een economische zaak. Grondeigenaren maken hun eigen afweging of ze grond in het buitengebied daarvoor beschikbaar willen stellen.

In dit verband heeft de ANV nogmaals het belang van toekomstperspectief voor de boeren in het Binnenveld benadrukt. Daarnaast hebben we het grote effect van (natuurinclusieve) landbouw en/of agrarisch natuur- en landschapsbeheer aangegeven op de biodiversiteit. Wij vinden het geen goede zaak dat de gemeente de verkoop van gronden in het Binnenveld voor zonnevelden geheel overlaat aan de afweging van de grondeigenaren.

Ook op andere onderwerpen hebben we gereageerd:

Een open landschap?

Voor behoud van de huidige weidevogelstand van het Binnenveld moet de inrichting voldoen aan 3 basisvoorwaarden: openheid van het landschap, een hoge grondwaterstand / plasdras en een gevarieerde bloemrijke vegetatie met veel insecten. In het Binnenveld is met name de openheid ter weerszijden van de Grift (tussen Slagsteeg en Maatsteeg = oorspronkelijk Inundatiegebied Grebbelinie) essentieel voor behoud van de bestaande weidevogelpopulatie. Binnen het agrarische deel daarvan zou een kruidenrijke randenstructuur met optimale voedsel- en schuilgelegenheid voor jonge opgroeiende weidevogels het meest wenselijk zijn. In en langs dit Hart van het Binnenveld kunnen rietkragen niet alleen dekking bieden aan de vele aanwezige reeën, maar ook aan de vele recreanten die langs de Grift of Veensteeg meegenieten van de bijzondere ornithologische kwaliteiten van dit in ontwikkeling zijn open landschap van de Binnenveldse (en Achterbergse) Hooilanden. Belangrijk daarbij is ook dat het (agrarische) natuurbeheer optimaal is afgestemd op behoud van de bijzondere landschappelijke kwaliteiten van deze unieke kern van het Binnenveld, die voor een belangrijk deel gelegen is in het buitengebied van de gemeente Wageningen. Meer naar de randen van het Wageningse deel van het Binnenveld geldt een meer halfopen landschapsstructuur.

Vergroten van de biodiversiteit (reactie ANV-adviseur)

Agrarisch natuur- en landschapsbeheer en weidevogelbeheer draagt bij aan de vergroting van de biodiversiteit in het buitengebied. Het is van belang dat in de visie buitengebied het Binnenveld als geheel bekeken wordt. Een mooi voorbeeld van zo’n gebiedsgerichte aanpak is op dit moment het gezamenlijk maken van een Uitvoeringsplan Weidevogels Binnenveld dat in eindfase is. De vier gemeenten rond Het Binnenveld financieren er aan mee en zijn kien op de uitkomst ivm hun eigen te ontwikkelen buitengebiedvisies. Provincies dringen aan op een breed perspectief voor nu. Collectieven zeggen dat een keuze van belang is voor het bepalen van welke pakketten voor agrarisch natuurbeheer en weidevogelbeheer kunnen worden verstrekt.

Meer biodiversiteit in het (open en halfopen) buitengebied, maar ook voor meer biodiversiteit op de (voormalige) erven van boeren, burgers en buitenlui. Dit kan dmv een gemeente dekkend erfvogelbeheerplan, waarbij - met gebruikmaking van een specifiek voucher - na een quickscan per erf een advies wordt opgesteld hoe de eigenaar met de juiste inrichting en beheer kan bijdragen aan meer biodiversiteit op het eigen erf.

Het stimuleren van boeren om vaste mest aan te wenden op hun akkers kan een goede verbetering zijn voor de biodiversiteit/bodemvruchtbaarheid. Er komen dan vanzelf meer insecten/weidevogels. Het creëren van akkerranden kan ook al een goede verbetering geven voor de biodiversiteit en het landschapsfonds zou boeren hierin kunnen stimuleren. Wellicht kan er ook meer voorlichting komen hoe burgers zelf bij kunnen bijdragen aan een betere biodiversiteit.

Landschapsfonds (losse reacties van bestuursleden/veld coördinator)

ANV het Binnenveld staat positief tegenover een landschapsfonds. Een belangrijk onderdeel vindt de ANV dat de daling van de waarde/opbrengst van de landbouwgrond van de aanleg van natuur- en landschapselementen hiervoor gecompenseerd kan gaan worden. Daarbij moet je dan niet denken aan hele grote elementen maar meer aan lijnvormige zaken als een natuurvriendelijke oever, een elzensingel, knotbomenrij of een houtsingel. De boeren hebben de grond hard nodig o.a. ivm met extensivering en zullen daarom niet snel grond afstaan voor natuur of landschap. Vergoeding van grondwaardedaling zou zeker stimulerend kunnen werken.

Het landschapsfonds is een mooie aanvulling/stimulans om natuur te kunnen realiseren. Omdat er bij het creëren van nieuwe natuur vaak een daling in waarde/opbrengst van de grond voorkomt vinden we het eerlijk dat bijv. boeren de mogelijkheid hebben om gecompenseerd te kunnen worden hiervoor. Het idee dat het er vanwege zonnepanelenvelden/windmolens komt betreuren we. Als er naast dat er landbouwgrond word onttrokken voor de energietransitie er dan ook nog extra natuur word gecreëerd drukt dit nog harder op het huidige aanbod landbouwgrond. In het kader van kringlooplandbouw/grondgebondenheid (bijv. de 65% eiwit van eigen land eis) is het belangrijk dat er wel voldoende landbouw grond (grasland) voor agrariërs beschikbaar blijft om op een duurzame manier voedsel te kunnen produceren. Denk dus niet aan gehele percelen in de natuur te brengen maar meer aan de wat kleinere landschapselementen bijv. de aanleg van een natuurvriendelijke oever, elzensingel, poel of houtsingel. Ik denk dat het landschapsfonds hier mooi in kan faciliteren, houd er in ieder geval rekening mee dat er wel voldoende landbouwgrond behouden blijft dit is en blijft (brood)nodig voor een goede toekomst voor ons ''jonge ''melkveehouders.

Lokaal voedsel stimuleren

De ANV Het Binnenveld wil zich sterk maken voor een goed beheer van natuur en landschap, contacten tussen boeren en burgers aanhalen door boerderij-educatie, recreatie en toerisme te stimuleren en de vereniging wil ook productie en vermarkting van streekproducten versterken. De ANV Het Binnenveld probeert deze producten gezamenlijk in de markt te zetten. De afgelopen jaren heeft de ANV Het Binnenveld op diverse jaarmarkten deze producten verkocht. Vanuit aanbod kant is er grote bereidwilligheid om lokaler en duurzamer te produceren, maar voor een duurzaam verdienmodel moet er wel een lokale vraag zijn naar streekproducten die groot genoeg is om boeren te stimuleren nog meer lokaal en duurzaam te gaan produceren.

Visie transformatiegebied Nude-Binnenveld

De passage ‘We willen de biodiversiteit bevorderen en daarvoor moet een gevarieerd landschap worden aangelegd dat niet puur agrarisch gebruikt wordt.’ behoeft enige nuancering. De aanleg van een gevarieerd landschap is mogelijk in combinatie met landbouwkundig gebruik. Landschap en landbouw zijn geen gescheiden werelden. Natuurinclusieve landbouw en agrarisch natuur- en landschapsbeheer dragen bij aan een gevarieerd landschap.

Zonneveld de Kraats

ANV het Binnenveld heeft net zoals vele inwoners van het Binnenveld bezwaar gemaakt tegen de ontwikkeling van het zonneveld van 10 ha aan de Langesteeg in de Kraats. Dit op basis van het standpunt, dat al is verwoord in het artikel over de visie buitengebied Wageningen: Zonnepanelen zijn een goede zaak, maar niet op grond voor landbouw of natuur. Naast natuur moet de landbouw, duurzaam en innovatief, blijvend plaatsvinden in het Binnenveld. Er mag geen grond uit de landbouw worden vervreemd, ook niet tijdelijk. Het toestaan van zonnepanelen in het buitengebied werkt bijzonder marktverstorend en hindert het toekomstperspectief van de boeren in het Binnenveld.

De hoorzitting voor de gemeente Ede in april, waarin wij in in de gelegenheid zouden worden gesteld om een extra toelichting op onze zienswijze te geven, ging helaas door de Corona-crisis niet door.

Geslaagde zaagactie met de Kraatsschool

Op woensdag 11 maart heeft de basisschool De Kraats weer meegedaan aan Nationale Boomfeestdag. Sinds 3 jaar organiseert de Dorpsraad Bennekom samen met de ANV het Binnenveld en het IVN Ede een plant- of zaagactie voor groep 7 van de Kraatsschool. Dit jaar hebben 22 leerlingen de groenstrook langs het klompenpad langs de Nieuwe Steeg onder handen genomen. Na instructies van Otto Vloedgraven van de Agrarische Natuurvereniging Het Binnenveld gingen de leerlingen met veel enthousiasme aan het werk. De strook met veel verschillende bomen en struiken was te breed geworden. Diverse bomen werden laag afgezaagd en van andere werden alleen de uitstekende takken verwijderd. Drie gidsen van IVN Ede werkten mee en verzorgden een natuurpuzzel met vragen over hier voorkomende planten en dieren. In Bennekom is de Boomfeestdag een van de initiatieven voorgekomen uit het project Levend Landschap, dat is opgezet door de Dorpsraad Bennekom, in samenwerking met de gemeente Ede en de Stichting Landschapsbeheer Gelderland.boomfeestdag 2020 Binnenveld

Collectief Veluwe zoekt bestuursleden

steenuilCollectief Veluwe is een samenwerkingsverband van 5 agrarische natuurverenigingen rond de Veluwe. De coöperatieve vereniging heeft als belangrijkste taak de uitvoering van de subsidieregeling Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer. Het algemeen bestuur bestaat uit 9 personen. Drie van hen nemen binnenkort afscheid en zodoende ontstaan drie bestuursvacatures.
Anders dan in het verleden worden de posities niet ingevuld via een voordracht vanuit de ‘eigen’ Agrarische Natuurvereniging. Ook mensen van buiten die passen bij het functieprofiel kunnen solliciteren. Collectief Veluwe wil hiermee het bestuur verbreden en daarmee meer kennis, netwerk en draagvlak in het bestuur vertegenwoordigd krijgen.
Ziet u zichzelf als bestuurder van het collectief? Als deelnemer bent u uiteraard van harte welkom om te solliciteren. Of misschien kent u iemand in uw omgeving die geknipt is als bestuurslid? Solliciteren kan tot 1 maart 2020 via een reactie naar onze bestuurssecretaris Gert Aalten.
Voor meer informatie klik hier.

Aanmelding 'Boer aan het Roer' open

Agrarisch ondernemers en innovators kunnen zich aanmelden voor het landbouwprogramma van de Regio Deal Foodvalley. In het programma wordt onder de titel Boer aan het Roer invulling gegeven aan ontwikkelingen en innovaties voor de agrarische sector. Daarvoor wordt een proeftuin ingericht met plaats voor 70 agrarische pilotbedrijven. Ondernemers kunnen zich aanmelden via de website Boer aan het Roer. In de proeftuin van Boer aan het Roer worden innovaties voor de landbouw geïmplementeerd en getest op de pilotbedrijven. De innovaties zijn gericht op het verminderen van emissies, een gezonde bodem, circulair veevoer en het verbeteren van kringlopen. Ook wordt gekeken hoe verdienmodellen kunnen worden ontwikkeld met duurzame veehouderij. Ondernemers kunnen hun bedrijf aanmelden als pilotbedrijf voor de proeftuin. Ook wordt iedereen met een innovatief idee uitgenodigd om zich aan te melden. 

koeien in het BinnenveldWat het deelnemers oplevert:
- Inzicht in de effecten van de geteste innovatie(s) op de bedrijfsresultaten
- Technische adviezen
- Kans om mee te werken aan de toekomstbestendigheid van het bedrijf en de regio Vallei
- Onkostenvergoeding

Het programma van ‘Boer aan het Roer’ staat open voor zowel veehouders als tuinders, akkerbouwers, fruittelers en andere boeren. Er zijn vijf thema’s waarop ze innovaties willen ontwikkelen, en daaronder valt bijvoorbeeld ook bodem- en waterbeheer.

Jaarverslag Weidevogelbeheer 2019 Binnenveld-Oost

De weidevogelgroep die actief is in het Wageningse en Bennekomse deel van het Binnenveld heeft het jaarverslag uitgebracht. In het jaarverslag staan de resultaten van de de nestbescherming in het voorjaar van 2019. Voor de Weidevogelwerkgroep Binnenveld-Oost (WBO) gaat het Jaar van de Wulp 2019 de boeken in als een topjaar! Niet zozeer voor de Wulp, maar vooral voor de Kievit en in mindere mate ook voor de Tureluur en de Grutto. Oorzaak van dit succes is de gefaseerde en door WBO maximaal begeleide inrichting van het natuurgebied de Binnenveldse Hooilanden.
Meer hierover kunt u lezen in het jaarverslag. Dat gaat ook in op de natuurontwikkeling in de Binnenveldse Hooilanden en op het project om een nieuw weidevogelplan te maken voor het Binnenveld.
Tureluur op paal met weidevogelbord

Jaarverslag Weidevogelbeheer 2019 Binnenveld-west

De weidevogelgroep die actief is in het Rhenense en Veenendaalse deel van het Binnenveld heeft het jaarverslag uitgebracht. In het jaarverslag staan de resultaten van de de nestbescherming in het voorjaar van 2019, met heel veel prachtige foto's van natuurlijk vooral weidevogels.. Er zijn in 2019 minder nesten gevonden, vooral van Kievit. Wellicht doordat er minder mais wordt verbouwd. Ook was het wellicht juist met het graafwerk in de Binnenveldse hooilanden met kale grond voor de kievit interessanter om daar te gaan broeden. Meer hierover kunt u lezen in het jaarverslag. Dat gaat ook in op de natuurontwikkeling in de Binnenveldse Hooilanden en op het project om een nieuw weidevogelplan te maken voor het Binnenveld. Daarbij speciale aandacht voor allerlei pakketten die nu door grondgebruikers kunnen worden afgesloten in het kader van weidevogelbeheer. Het jaarverslag kunt u via deze link downloaden.

Actueel nieuws

Nieuw weidevogelplan voor het Binnenveld

Door serverproblemen kan het plan nog niet worden gedownload. Op de nieuwspagina staat de samenvatting, een overzicht van de voorgestelde beheermaatregelen en te leveren inspanningen door betrokken partijen.


Nieuwsarchief
vlak
steenuil logo
endkolom